Gjatë audiencës së përgjithshme të së mërkurës, më 12 janar, Ati i Shenjtë Pali VI mbajti fjalimin e mëposhtëm:
Ju përshëndes të gjithëve «in nomine Domini».
Megjithëse stina – jemi në zemër të dimrit – nuk është e përshtatshme për shtegtimet, ekskursionet, vizitat dhe tubimet, megjithatë Ne jemi të gëzuar të përshëndesim edhe një herë sallën tonë, e cila nderohet nga prania kaq e shumtë e vizitorëve, të cilët tani do t’i përmendim.
Dijeni se ju përshëndesim të gjithëve me vetëdijen e plotë se jemi përcjellës të një bekimi që na tejkalon, domethënë, se jemi përfaqësues dhe shërbestarë të një hiri të Zotit, të cilin dëshirojmë t’ua përcjellim të gjithëve, pikërisht me atë ndjenjë bashkimi, dashurie, bashkimi shpirtëror dhe njësie, që na dallon për shkak të fesë sonë dhe të privilegjit që kemi të gjithë për të qenë pjesëtarë të Trupit mistik të Krishtit.
Të gjithëve ju përcjellim përshëndetjen Tonë bekuese. Më pas, do ta shoqërojmë me lutjet tona dhe me kujtesën tonë shpirtërore këtë çast që ju, me vizitën tuaj, na dhuroni një gëzim të vërtetë: atë të të qenit së bashku dhe të të qenit me Krishtin.
Përshëndetjet: kemi, për kënaqësinë dhe emocionin Tonë të madh, një grup ipeshkvijsh dioqezanë, të cilët do t’i përshëndesim veçmas, në sallën ngjitur, për të mos e zgjatur tepër këtë hyrje të audiencës Sonë… Që të paktën të njihni prejardhjen e këtyre ipeshkvijve dhe rëndësinë e këtij grupi vëllezërish të tjerë në episkopat, të cilët sot kemi nderin t’i kemi me Ne, do të lexojmë, siç na është sugjeruar, vendet nga vijnë.
Kemi dy ipeshkvij nga Meksika, një ipeshkëv nga El Salvadori, nga Guatemala, nga Hondurasi dhe nga Republika Dominikane; më pas, dy ipeshkvij nga Brazili, si dhe nga Ekuadori, Peruja, Uruguai dhe Filipinet. Kemi gjithashtu një ipeshkëv nga Anglia, një nga Spanja dhe një nga Portugalia. Përveç tyre, janë edhe disa ipeshkvij nga Italia: kryeipeshkvi i Rossanos, si dhe ipeshkvijtë e Sarzanës dhe Brugnatos, Maceratës dhe Tolentinos, Fabrianos, Rietit, Teramos, Crotones dhe, së fundi, Piazza Armerinës.
Kjo është një audiencë që ka vërtet një karakter katolik, për të mos thënë ekumenik; por katolik do të thotë diçka më shumë, sepse përfaqëson një përsosmëri tashmë të plotë dhe të përmbushur. Prandaj, Ne i përshëndesim të gjithë këta vëllezër në meshtari dhe përpiqemi të lexojmë në zemrat e tyre arsyen e ardhjes së tyre, duke iu përgjigjur me gjithë dashamirësinë tonë dhe me inkurajimin tonë edhe për këtë akt kaq domethënës të shërbesës së tyre.
Ata shoqërojnë grupin e madh, të cilin do ta përmendim menjëherë dhe për të cilin kemi rezervuar fjalën e shkurtër që zakonisht mbajmë gjatë audiencave të përgjithshme. E përsëris, të gjithë këta ipeshkvij qofshin të përshëndetur nga Ne dhe, do të thosha, të përqafuar prej Nesh. Prania e tyre na bashkon edhe më shumë në nderimin që i bëjmë Kishës sonë të Shenjtë, në nderimin e Jezu Krishtit, në zellin apostolik për t’iu drejtuar shpirtrave ashtu siç janë sot në botë, si dhe në shpresën e tyre të përbashkët, e cila zgjat në kohë dhe e kapërcen kohën, drejt përmbushjes eskatologjike të takimit të dukshëm dhe të plotë me Zotin tonë Jezu Krisht.
Atyre u shprehim falënderimin Tonë të përzemërt për pjesëmarrjen në këtë audiencë, ndihmën Tonë dhe bekimin Tonë, i cili dëshiron të arrijë edhe në dioqezat tuaja përkatëse, fort të dashur vëllezër në episkopat. Dijeni me të vërtetë se lutja, urimi dhe shpresa e përbashkët në Krishtin i shoqërojnë këto dëshira tona.
Tani, pra, përshëndesim para së gjithash grupin e madh që përbën pjesën kryesore të kësaj audience – për të cilin do të themi më pas diçka më shumë: bëhet fjalë për famullitarë dhe misionarë laikë të Bashkësisë Neokatekumenale. Ata vijnë nga vende të ndryshme dhe, siç e shihni, përbëjnë një bashkësi shumë të larmishme – meshtarë, rregulltarë, laikë etj. – dhe të gjithëve u japim një mirëseardhje të përzemërt. Më pas do të themi disa fjalë me këtë rast, lidhur me qëllimin që i bashkon dhe i bën të dëshmojnë fenë e tyre në Kishë, dhe në fund do t’u japim bekimin Tonë të veçantë. E përsërisim: bëhet fjalë për Bashkësi Neokatekumenale nga vende dhe kontinente të ndryshme.
… Tani përshëndesim grupin kryesor, duke u dhënë atyre atë dhuratën e vogël, si të thuash, që Ne jemi mësuar të japim gjatë audiencës Sonë të përgjithshme, domethënë një fjalë, një fjalë që do të dëshironim të bëhej më pas objekt meditimi dhe reflektimi, ose të paktën një shprehje e dashamirësisë Sonë ndaj atyre që e dëgjojnë.
Prania në këtë audiencë e një grupi, të rëndësishëm për nga numri – pothuajse të gjithë ju jeni këtu – dhe për nga dinjiteti i pjesëmarrësve – drejtuesit tuaj dhe, mbi të gjitha, grupi i ipeshkvijve që keni sjellë me vete – të anëtarëve të Bashkësive Neokatekumenale, na jep rastin të tërheqim vëmendjen e vizitorëve tanë dhe të të gjithë atyre që lidhen me dëgjimin e kësaj fjale tonë familjare, së pari, mbi dy ngjarje të Kishës Katolike.
Bëhet fjalë për Sinodin e Ipeshkvijve të vitit 1974, tre vjet më parë, i cili kishte si temë “Ungjillëzimi”; ungjillëzimin në kohën tonë, domethënë, si të përhapet sot Ungjilli. Kjo ishte tema e Sinodit të vitit 1974, i cili shërbeu si bazë për Nxitjen Tonë të mëvonshme apostolike “Evangelii Nuntiandi”, botuar më 8 dhjetor 1975. Nëse do të kishim dëshirën për të bërë propagandë për dokumentet tona, pothuajse do të donim t’jua rekomandonim. Përse? Sepse është kaq i pasur në përmbajtje dhe mbështetet kaq shumë në gjithçka që thanë ipeshkvijtë gjatë Sinodit – ai ka dashur t’i interpretojë, t’i mbledhë dhe t’i sistemojë të gjitha idetë e tyre, duke e bërë gjuhën e tyre sa më të thjeshtë dhe të kuptueshme, por njëkohësisht edhe sa më të rëndësishme dhe të qarta idetë që përcjell –, saqë, po e përsëris, na shtyn t’jua rekomandojmë veçanërisht juve, që dëshironi të jeni «Neokatekumenë», domethënë, që dëshironi të formoni dhe të ungjillëzoni atë turmë të madhe njerëzish, të cilët arrini t’i tërhiqni. Besoj se kështu do t’i bënit një shërbim të mirë si vetes suaj, ashtu edhe atyre që ju ndjekin dhe janë nxënësit tuaj.
Ngjarja e dytë është ende e ardhshme, pasi do të zhvillohet këtë vit, duke filluar më 30 shtator: bëhet fjalë për Sinodin e ardhshëm të Ipeshkvijve. Këtu do të kemi rreth dyqind ipeshkvij, të ardhur nga të gjitha anët e botës, të emëruar nga Konferencat e tyre përkatëse Ipeshkvnore. Cila do të jetë tema? Përsëri tema e ungjillëzimit, por nga një këndvështrim tjetër, ai i katekizmit, domethënë, si të mësohet feja, veçanërisht fëmijëve, adoleshentëve, të rinjve dhe gjithashtu të rriturve, në këtë fazë të qytetërimit tonë; si të bëhemi mësues të katekizmit. Janë vetë ipeshkvijtë ata që e kanë kërkuar këtë temë. Ne do ta trajtojmë përsëri dhe do ta zhvillojmë atë. Jua them këtë për t’ju bërë të kuptoni se ju, si neokatekumenë, jeni në qendër të vëmendjes së kohës.
Kjo tregon se deri në ç’pikë vetëdija për misionin themelor të Kishës, që është përhapja e mesazhit ungjillor, sipas porosisë së fundit të Jezusit, në përfundim të pranisë së Tij të dukshme mbi tokë – cilat ishin fjalët e Tij? Shkoni dhe predikoni! «Shkoni dhe mësoni të gjitha kombet» –, kjo vetëdije, po e përsëris, është e gjallë dhe vepruese në Kishën tonë të sotme. Sa herë që shqyrtojmë historinë e kaluar, e cila ka karakterizuar periudhat e historisë së Kishës, themi: «Por, me çfarë merreshin?».
Kishte luftëra midis shteteve të caktuara, ose çështje të famshme dogmatike etj., të cilat herë interesonin e herë jo opinionin publik dhe apostullimin baritor. Kisha i është rikthyer sërish funksioneve dhe detyrave të saj baritore. Dhe detyra e parë baritore është të shpallë Ungjillin, të shkojë drejt botës dhe t’i thotë: «Ja, po të sjell mesazhin»; mesazhin që engjëjt i sollën tokës: «Lavdi Hyjit në lartësitë dhe paqe mbi tokë»; dhe më pas mesazhin e Krishtit për të shpallur Ungjillin, domethënë, Lajmin e Mirë që na mësoi Jezu Krishti.
Kjo vetëdije, po e përsëris, është e gjallë dhe vepruese në Kishën e sotme dhe e angazhon atë plotësisht. Kjo është diçka e mrekullueshme: shërbestarët, domethënë ipeshkvijtë, meshtarët, rregulltarët, rregulltaret etj. Por edhe besimtarët: vetë besimtarët shndërrohen në zëra që duhet ta përhapin këtë mesazh; mesazhin e shpalljes ungjillore, i cili sot, më shumë se kurrë, meriton të shpallet për dy arsye që duken kundërshtuese. Së pari, duhet ta shpallim sepse bota e sotme është e shurdhër dhe është e nevojshme të ngremë zërin; është e nevojshme të gjejmë mënyrën për ta bërë veten të kuptueshëm, është e nevojshme të këmbëngulim, është e nevojshme t’i ftojmë të gjithë në një shkollë të re etj. Vështirësia bëhet një sfidë nxitëse, një shtysë që na nxit të bëhemi mësues të katekizmit tonë, domethënë të së Vërtetës së Ungjillit që duhet shpallur.
Arsyeja e dytë është pikërisht e kundërta e së parës. Kush di të shohë, kush di të lexojë në zemrën e masave, në zemrën e botës, vëren se, në thellësi, ekziston një pakënaqësi, një shqetësim, një nevojë për një fjalë të vërtetë, për një fjalë të mirë, për një fjalë që tregon kuptimin e jetës, kuptim që bota nuk di më ta përcaktojë dhe nuk ka më forcën ta përkufizojë; ajo jeton sikur të ishte dritëshkurtër, ose e verbër, në mes të errësirës. Ne kemi fenerin; ne kemi llambën; ne kemi Fjalën e Ungjillit, që është drita e botës.
Zoti u tha dishepujve të Tij: «Ju jeni drita e botës». Pikërisht kështu: nëse jemi drita e botës, duhet të shkojmë drejt këtyre njerëzve të humbur, kaq të mbushur me mllef, kaq mizorë, të cilët kanë arritur madje të devijojnë krejtësisht, pa parime dhe pa norma sjelljeje të mirë e njerëzore. Duhet të shkojmë drejt tyre dhe t’u themi: «Shiko! Shiko! Ja shtegu; ja udha!». Po e përsëris: për këto dy arsye, nga njëra anë vështirësia dhe nga ana tjetër mundësia për të shpallur Ungjillin, ja ku Kisha e merr fjalën.
Jemi, pra, në një fazë apostolike, misionare, didaktike, që nuk ka qenë kurrë më parë kaq e theksuar në jetën e Kishës. Të gjithë duhet të jemi të angazhuar. Ndërtimi i Trupit mistik të Krishtit në tokë, që është Kisha jonë e sotme, është një detyrë, siç thotë Koncili, jo vetëm e meshtarëve, e ipeshkvijve etj., por e çdo besimtari. Secili duhet të jetë dëshmitar, duhet të dijë ta përcjellë, të paktën me shembullin e vet dhe me mbështetjen e tij etj., mesazhin për të cilin është bërë bartës. Nuk ekziston një i krishterë që hesht; nuk ekziston një i krishterë i pafrytshëm; nuk ekziston një i krishterë që jeton për veten e tij. Ai duhet të jetojë për bashkësinë, për Trupin mistik, që quhet «Kisha».
Në këtë këndvështrim, është e qartë dhe shpresëdhënëse që po shtohen përpjekjet për ta vënë në jetë këtë program të jashtëzakonshëm dhe urgjent: të ungjillëzojmë, të katekezëzojmë. Ka kaq shumë nisma paralele dhe disi të ngjashme me atë tuajën, të cilën po e dëgjojmë tani. Kështu, jemi dëshmitarë të lulëzimit të veprave dhe të mjeteve për t’i dhënë shpalljes së mesazhit ungjillor përhapjen dhe interpretimin më të mirë, mund të themi.
Dëshirojmë të vëmë në dukje se ky fenomen shumëformësh në Kishën e Shenjtë nuk i përket vetëm aspektit shkollor dhe didaktik të veprimtarisë së saj. Nuk bëhet fjalë thjesht për mësimdhënien e mësuesit ndaj nxënësit. Përkundrazi, bëhet fjalë për një aspekt më të gjerë, më pedagogjik dhe më jetësor, që lidhet edhe me stilin e jetesës, në mënyrë që mësimi i së vërtetës fetare të ecë paralelisht me mësimdhënien shkollore; madje, ai është i lidhur me dëshminë e jetës, për të cilën mësimi është normë dhe parim.
Së dyti, vëmë në dukje se kjo detyrë, si për atë që e kryen, ashtu edhe për atë që përfiton prej saj, nuk merr karakterin e një «barre të rëndë dhe të vështirë», edhe pse në të vërtetë mund të jetë e tillë. Cila është një nga vështirësitë më të mëdha me të cilat përballen meshtarët? Njerëzit nuk vijnë dhe nuk thonë: «Çfarë mërzie, të dëgjosh predikimin, të ndjekësh mësimin, të mësosh katekizmin…! Më lodh; parapëlqej të shëtis, të shkoj në kinema, të argëtohem etj.». Me pak fjalë: kjo Kishë që mëson, qenka kaq e mërzitshme…! Nuk është e vërtetë!
Le t’ia themi këtë vetes dhe popullit tonë. Ai që e ka kuptuar sekretin e së Vërtetës që përmbajnë fjalët tona, mbetet si i goditur nga kjo Dritë, nga kjo e Vërtetë, dhe ajo e shndërron si apostullin, meshtarin apo këdo tjetër që e shpall, ashtu edhe nxënësin që e dëgjon, duke e bërë të thërrasë: «Ah…! Nuk e kisha përfytyruar se ishte kaq e mrekullueshme! Ah, është e vërtetë; sa e mrekullueshme, shiko!». Hapet, po e përsëris, një horizont drite dhe bukurie, që më parë ishte pothuajse i papërfytyrueshëm. Përmbushja e kësaj detyre të vështirë shndërrohet në një nder, shndërrohet në një pasuri, shndërrohet në një thirrje, që na fisnikëron dhe na entuziazmon.
Do të doja t’ju pyesja nëse ka misionarë mes jush: Pse jeni misionarë? Sepse jeni të përndezur nga Shpirti i Ungjillit. Çfarë mrekullie është të shpallësh të Vërtetën, të shpallësh sekretin e Jetës, planet e Hyjit, shpresat që nuk vdesin kurrë. Kjo bëhet diçka kaq e bukur, saqë njeriu nuk mund t’i shmanget dhe ne ndihemi të thirrur që të bëhemi edhe ne apostuj dhe shpallës të kësaj të Vërtete. Kështu, përmbushja e kësaj detyre për të shpallur nuk është më e mërzitshme, ashtu siç nuk është më e bezdisshme as dëgjimi; në vetvete, ato përmbajnë kënaqësinë që sjell lodhja e tyre; i bëjnë të lumtur dëshmitarët e tyre, i bëjnë të sigurt dhe i bëjnë që të marrin pjesë që tani në frytet e para të Mbretërisë së Hyjit, të cilën ata po shpallin.
Në vendin tonë, këtu, në qendrën e Kishës, presim shumë njerëz që vijnë nga larg, nga vendet e misionit. I presim me kënaqësi të madhe dhe i lëmë të flasin, për të dëgjuar dëshminë e tyre. Disa përballen me vështirësi të jashtëzakonshme dhe nuk kuptohet se si arrijnë të jetojnë, të mbijetojnë, të kapërcejnë sëmundjet, armiqësitë, rreziqet etj. Megjithatë, po jua them këtë që edhe ju të gëzoheni, kur ata e përshkruajnë veten dhe flasin për një lumturi që nuk mund të krahasohet as me lumturitë e tjera të kësaj bote. Dhe, nëse guxojmë t’i pyesim: «Po ju, a do të qëndronit këtu apo parapëlqeni të ktheheni?», ata përgjigjen: «Të kthehem, të kthehem!». Dhe kthehen, mes vështirësish të jashtëzakonshme, sepse janë robër të gëzimit të Ungjillit.
Do të themi, pra, gjithashtu se ata që, me zemër të thjeshtë dhe bujare, vihen në shërbim të ungjillëzimit, përjetojnë, sigurisht falë një karizme të fshehtë dhe të pagabueshme të Shpirtit të Shenjtë, një metamorfozë psikologjike dhe morale, që është karakteristike. Është pikërisht kjo metamorfozë, ky ndryshim që i shndërron vështirësitë në nxitje. Po përsëris atë që thashë më parë për misionarët. Pse kthehen? Sepse ka kaq shumë për të bërë; sepse ka njerëz të varfër që kanë nevojë për ngushëllim; sepse ka rrezik; «duhet të shkoj unë për t’i shëruar të lebrosurit; duhet të shkoj unë për të penguar që këta njerëz të varfër të bëhen viktima të lëvizjeve shoqërore ose të përfundojnë skllevër të situatave të padurueshme».
Vështirësia, pengesa, shndërrohet në një tërheqje; ajo që më parë ngjallte frikë, shkaktonte mërzi dhe bezdi, më pas, përkundrazi, bëhet forca që tërheq, që entuziazmon, që lidh dhe që e bën apostullin — le ta përdorim këtë fjalë të madhe, ndonëse në kuptimin e gjerë të saj — «martir», domethënë dëshmitar. Ky fenomen është kaq mbresëlënës, saqë ai që ka sy për të parë dukuritë e Kishës — ne e kemi këtë përgjegjësi dhe këtë fat — nuk mund të mos e falënderojë Hyjin, sepse më është dhënë mundësia ta sodis këtë pamje: të shoh pikërisht kaq shumë njerëz që janë entuziastë për Ungjillin, për Ungjillin që nuk sjell fitim, për Ungjillin që ndeshet me të gjitha mendësitë, me të gjitha veset dhe me të gjitha pengesat e kësaj bote.
Ungjilli, po e përsëris, i bën të lumtur ata që e predikojnë, i shndërron vështirësitë në nxitje, rreziqet në tërheqje dhe madje edhe humbjet, domethënë mungesën e suksesit, i shndërron në merita, ndonëse kjo mund të duket si një paradoks: «Kam bërë atë që kam mundur». Ai bëhet gjithashtu burim paqeje, e cila zbret e qetë në këto zemra, që nuk e kanë pasur as kënaqësinë e suksesit të përpjekjeve të tyre.
Tani mund ta kuptojmë edhe dëshminë që na japin vizitorët tanë të sotëm. Kjo dëshmi zhvillohet rreth boshtit të jetës së krishterë, që është Pagëzimi.
Katekumenati ishte periudha e përgatitjes për Pagëzimin. Tani, të paktën në aspektin e përhapjes dhe të mësimdhënies, Pagëzimi nuk e ka më këtë zhvillim. Prandaj, këta thonë: «Mirë, do ta bëjmë pas Pagëzimit». Hiri shenjtërues nuk ka qenë i mjaftueshëm. Për më tepër, hiri shenjtërues nuk ka bërë gjë tjetër veçse ka ndezur një zjarr, i cili më pas duhet të bëhet dritë që përhapet gjatë gjithë jetës. Shën Augustini i referohet kësaj: «A nuk mund ta paraprijmë? Le ta bëjmë katekumenatin pas Pagëzimit», domethënë mësimin, edukimin, pjekurinë, gjithë artin edukues të Kishës, pas Pagëzimit.
Sakramenti i rilindjes së krishterë, i cili duhet të bëhet sërish ajo që ishte në ndërgjegjen dhe në zakonet e brezave të parë të krishterimit. Praktika, zbatimi i normës së Kishës, solli zakonin e shenjtë të dhënies së Pagëzimit të porsalindurve. Çfarë formimi marrin ata? Ja përse është i nevojshëm nuni, i cili e zëvendëson të pagëzuarin; do të thosha se flet në emër të tij. Por i pagëzuari nuk nxjerr asnjë përfitim nga kjo dëshmi që nuni i jep meshtarit, duke bërë që riti i Pagëzimit të përqendrojë tani, në mënyrë liturgjike — në të vërtetë, liturgjia i ruan ende gjurmët e kësaj nisjeje përgatitore — përgatitjen që, në kohët e para, kur shoqëria ishte thellësisht pagane, i paraprinte Pagëzimit dhe quhej «katekumenat». Më vonë, Kisha e përqendroi këtë periudhë. Përse? Sepse familjet ishin të gjitha katolike, ishin të gjitha të mira, të gjitha të krishtera; në thelb, shoqëria ishte e orientuar nga krishterimi: ata do të mësonin gjatë rrugëtimit të tyre.
Por tani, shoqëria nuk është më uniforme, homogjene, por pluraliste; madje, ajo është e mbushur e tëra me kundërshti dhe me pengesa ndaj vetë Ungjillit. Në mjedisin shoqëror të sotëm, është e nevojshme që kjo metodë të plotësohet me një formim, me një nisje të mëtejshme, siç thashë, në stilin e jetesës që i përket të krishterit, e cila duhet të bëhet pas Pagëzimit.
Ky është sekreti i formulës suaj. Domethënë: ofron një përkujdesje fetare, jep një përgatitje praktike për besnikërinë e krishterë dhe realizon një përfshirje të mirëfilltë në bashkësinë e besimtarëve, që është Kisha, pasi njeriu tashmë ka hyrë në Kishë, realisht dhe në mënyrë të mbinatyrshme; ai ka qenë si një farë që ende nuk e ka pasur mundësinë të zhvillohet.
Ja, pra, rilindja e fjalës «katekumenat», e cila sigurisht nuk synon ta zhvlerësojë apo ta pakësojë rëndësinë e disiplinës së sotme të Pagëzimit, por dëshiron ta zbatojë atë me një metodë ungjillëzimi gradual dhe intensiv, që kujton dhe përtërin, në njëfarë mënyre, katekumenatin e kohëve të mëparshme. Ai që është pagëzuar ka nevojë ta kuptojë, ta rimendojë, ta vlerësojë dhe t’i thotë «amen» pasurisë së paçmueshme të sakramentit që ka marrë.
Dhe ndiejmë gëzim kur shohim se kjo nevojë kuptohet sot nga strukturat institucionale kishtare, veçanërisht nga famullitë dhe dioqezat, e më pas edhe nga të gjitha strukturat e tjera të familjeve rregulltare. Në këtë fushë strukturore, siç kam thënë, famullitë janë themelore.
Kështu merr formë një katekezë pas Pagëzimit, të cilën Pagëzimi nuk e ka pasur: «Baritorja për të rriturit», e cila, siç thuhet sot, po merr trajtë dhe po krijon metoda e programe të reja. Për më tepër, shërbesa të reja — sa shumë nevojë ka për njerëz që të japin ndihmesën e tyre! Ja katekistët; ja vetë rregulltaret; ja familjet, të cilat edhe ato bëhen mësuese të këtij ungjillëzimi pas Pagëzimit. «Baritorja për të rriturit», siç thuhet sot, po merr trajtë dhe po krijon metoda të reja, programe të reja, si edhe shërbesa të reja ndihmëse, të cilat mbështesin ndihmën që sot kërkohet me aq ngulm nga meshtari dhe diakoni në mësimdhënie dhe në pjesëmarrjen në liturgji. Forma të reja të dashurisë së krishterë, të kulturës dhe të solidaritetit shoqëror e gjallërojnë jetën e bashkësive të krishtera dhe u japin mundësi të përballen me botën, duke e mbrojtur dhe duke e arsyetuar fenë, si edhe duke e bërë atë tërheqëse.
Shumë njerëz tërhiqen drejt këtyre Bashkësive Neokatekumenale, sepse shohin se në to ka një nevojë, një të vërtetë, diçka të gjallë dhe autentike: është Krishti, që jeton në botë. U bëftë kështu, me Bekimin Tonë Apostolik!