Fotogalerij Joaquín Panzerini
Op het sfeervolle plein voor de Basiliek van het Heilig Huis in Loreto vond in de avondschemering van vrijdag 19 juni 2026 een bijzonder en betekenisvol evenement plaats. Een moment dat extra kracht kreeg door het gebaar van de dirigent: bij de aanvang van de toegift van het slotdeel – gewijd aan Maria – hief hij zijn hand naar de hemel, alsof hij deze wilde openen om de Heilige Maagd aanwezig te stellen.
In aanwezigheid van Kiko Argüello – die bij aankomst op het plein hartelijk werd begroet en met luid applaus werd ontvangen – en samen met pater Mario Pezzi en Ascensión Romero (het internationale team dat leiding geeft aan de Neocatechumenale Weg), werd de dubbele symfonische catechetische compositie “Het Lijden van de Onschuldigen” en “De Messias” – twee symfonische werken van de hand van Kiko Argüello – uitgevoerd.
“The Suffering of the Innocents” (2010) is uitgevoerd in grote theaters, concertzalen, op pleinen en in kathedralen over de hele wereld: Jeruzalem, Rome, Madrid, New York, Chicago, Boedapest, Tokio, Berlijn, Lublin, Auschwitz… “The Messiah” ging in 2023 in première in het Verdi-theater in Triëst. Op 1 juni 2025 vond in het auditorium “Ennio Morricone Music Park” in Rome – in de Santa Cecilia-zaal – ter gelegenheid van het Jubeljaar van het Gezin de première plaats van een volledig symfonisch werk, gecomponeerd door Kiko Argüello. Beide composities werden vervolgens uitgevoerd in de Moskee-Kathedraal van Córdoba, het muziekauditorium van Oviedo en de kathedraal van Toledo.
Een eerste bijzondere betekenis ligt in de aanwezigheid van de 800 priesters uit Noord- en Zuid-Amerika die bijeenkwamen in het Neocatechumenale Centrum in Porto San Giorgio, niet ver van Loreto, voor een periode van vorming en evangelisatie: de volgende dag zouden zij allen twee aan twee vertrekken naar vrijwel elk bisdom in Italië, om het Kerygma en de schoonheid van de christelijke initiatie uit te dragen – een initiatie die, via de Neocatechumenale Weg, hun leven heeft geraakt en getransformeerd.
In dit Franciscaanse jaar, waarin de achthonderdste sterfdag van de heilige Franciscus van Assisi wordt herdacht, heeft de stichter van de Weg ervoor gekozen om via deze 800 priesters een van de gebruiken van Franciscus zelf nieuw leven in te blazen: in navolging van Christus zond ook Franciscus zijn broeders twee aan twee uit om het Evangelie te verkondigen.
Een andere uitzonderlijke betekenis van dit evenement is de viering van het zestigjarig bestaan van de Weg in het bisdom Madrid; eind mei vond daar een viering plaats ter gelegenheid hiervan. Uit dat kleine zaadje dat ontkiemde aan de rand van Madrid – in Palomeras Altas, te midden van de armsten en meest verlatenen – heeft zich geleidelijk een vorm van christelijke initiatie ontwikkeld die definitief door de Heilige Stoel is goedgekeurd en inmiddels aanwezig is in 138 landen op vijf continenten, met meer dan 21.000 gemeenschappen. Het heeft bijgedragen aan de oprichting van 115 „Redemptoris Mater”-seminaries in evenzoveel bisdommen over de hele wereld, waar al bijna 3.400 priesters zijn gewijd.
Als afsluiting van dit geheel werd enkele dagen later, eveneens in Madrid, de diocesane fase van het proces tot zalig- en heiligverklaring van de Dienares Gods Carmen Hernández – medeoprichtster van de Neocatechumenale Weg – afgesloten.
Een bijzonder nauwe band tussen de Weg en Loreto houdt verband met de Maagd Maria. Op 8 december 1959, nog voordat deze kerkelijke beweging van start ging, verscheen zij aan de jonge Kiko Argüello in zijn kamer. Via een innerlijke stem gaf zij hem een opdracht, een ware missie: “We moeten christelijke gemeenschappen vormen zoals de Heilige Familie van Nazareth, die leven in nederigheid, eenvoud en lofprijzing. De ander is Christus”. Deze woorden vormen de essentie van de gehele Neocatechumenale Weg en wijzen op de drie kenmerkende fasen ervan: de fase van nederigheid, de fase van eenvoud en de fase van lofprijzing. De Weg is ook om een andere reden met Loreto verbonden: er is een specifieke etappe waarin elke gemeenschap op bedevaart gaat naar Rome, naar de graven van de apostelen, om het geloof te vernieuwen en te versterken; naast Rome bezoeken ze ook Loreto om Maria van Christus als Moeder te ontvangen.
Naast deze gebeurtenissen die de Weg met Loreto verbinden, was er nog een bijzonder hoogtepunt: het optreden van het orkest en het koor van de Neocatechumenale Weg – bestaande uit respectievelijk 100 muzikanten en meer dan 100 koorleden – die onder de meesterlijke leiding van Tomáš Hanus (een broeder uit Tsjechië met ruime professionele ervaring) het allerbeste van zichzelf gaven.
De begroeting door de bisschop en Kiko
Aartsbisschop Fabio dal Cin heette iedereen kort maar bijzonder hartelijk welkom: ”Maria heet u vanuit haar Heilige Huis van harte welkom: voel u vanmiddag thuis!” Vervolgens begroette hij de stichter van de Weg en alle aanwezige priesters. Hij herinnerde eraan dat gemeenschappen van over de hele wereld al jarenlang – bijna elke maandag en dinsdag van het jaar, in het kader van de eerder genoemde etappe van de Weg – naar het Heilige Huis van Loreto komen om Maria als hun Moeder te verwelkomen. Hij benadrukte dat we onze blik op Maria moeten richten om haar te vragen om de genade die ons helpt Jezus te verwelkomen zoals zij dat deed. Zij schonk haar vlees aan Christus, en ook wij zijn geroepen om ons vlees, ons leven, te geven, opdat de Zoon van God in ons mens kan worden en zo vlees kan worden in de werkelijkheid waarin wij dagelijks leven.
In zijn begroeting bedankte Kiko de bisschop voor het verwelkomen van de groep en zijn aanwezigheid bij de bijeenkomst; ook bedankte hij de burgerlijke autoriteiten. Vervolgens herinnerde hij eraan hoe hij en Carmen het als een teken van de Voorzienigheid hebben beschouwd dat het Internationale Centrum in Porto San Giorgio zo dicht bij het Heiligdom van Loreto ligt, aangezien de Heilige Familie van Nazareth het symbool is van de Neocatechumenale Weg, en hier, in deze basiliek, hun huis staat. Hier bevinden zich de oorspronkelijke muren van het huis van de Maagd, waar de engel verscheen. Dit zijn de stenen uit Nazareth, getuigen van de Menswording van de Zoon van God.
Vervolgens herinnerde hij eraan dat de Maagd Maria de Neocatechumenale Weg heeft geïnspireerd, want zij zei: ”We moeten christelijke gemeenschappen opbouwen zoals de Heilige Familie van Nazareth”. Zij heeft altijd voor ons gebeden; zij is altijd onze Moeder geweest. Zij was het die de eenzaamheid van de hedendaagse mens zag en ons de gemeenschap toonde als een plaats van ontmoeting en redding. Hij besloot: ”Het is ontroerend om hier te zijn, vlak bij het Heilige Huis van Loreto, waar de broeders en zusters van de Weg de immense liefde ontdekken die de Heilige Maagd Maria voor de mensen koestert. Zij was het die onze zonden zag, die zag dat we geen wijn hadden, en die tegen Jezus zei: ”Ze hebben geen wijn”.
Presentatie van het symfonisch-catechetische werk: ”Het lijden van de onschuldigen”
Kiko presenteerde, zoals hij dat gewoonlijk doet, zijn werk aan de hand van de verschillende delen: ”Ik weet niet hoe, maar op een dag inspireerde de Heer mij om een symfonie te componeren ter ere van de Maagd Maria. Ik ben altijd diep geraakt geweest door haar lijden – door het beeld van de ziel van de Maagd die aan de voet van het kruis door een zwaard wordt doorboord”. Hij vervolgde: ”In dit kleine werk wordt de Maagd Maria voorgesteld als iemand die in haar eigen vlees – in het vlees van haar eigen Zoon – onderworpen is aan de verschrikking van het lijden van de onschuldige. En tegenover dit lijden willen ook wij, diep bewogen, de Maagd beschouwen en haar bijstaan terwijl zij dat zwaard aanvaardt dat de ziel van deze arme vrouw doorboort – Maria! Moeder van God! Heilige Theotokos! Houd moed! U bent de Moeder van die God die voor ons tot zonde is geworden en zichzelf aanbiedt voor de redding van allen. Moeder van God en onze Moeder!
Vervolgens noemde hij de vijf delen waaruit deze symfonie bestaat: ”Getsemane”, waarvan de muziek ons eraan moet herinneren dat onze Heer Jezus Christus een beker van bitterheid moest drinken voor de zonden van de mensheid; ”Klaagzang” (Lament), waarin we Christus gekruisigd zien en de Maagd Maria aanwezig bij dit lijden; in het derde deel zien we Christus aan het kruis roepen: ”Vergeef hun, vergeef hun!”; Het vierde deel heet ”Het Zwaard” – het is het moment waarop het zwaard de ziel van Maria doorboort en het hele koor zingt: ”Maria, Moeder van God!” Kiko voegde daaraan toe: ”Op dit moment – meestal tijdens concerten – nodigen we iedereen uit om op te staan en zingen we allemaal met het koor mee: ”Maria!” – alsof we willen zeggen: ”Houd moed, houd moed, want u bent de Moeder van God!” – alsof we proberen de Maagd onder het kruis bij te staan. En ten slotte, na dit hele mysterie van lijden, volgt ”Resurrexit”: Christus is verrezen en heeft de dood overwonnen. We gaan luisteren naar het vijfde deel, dat de verrijzenis van Christus viert, want Christus is waarlijk verrezen!
De uitvoering van de verschillende delen was uitzonderlijk; de bezielde bijdrage van de musici, het koor en de dirigent zelf sloeg over op het hele publiek en riep een tastbaar gevoel van emotie op.
”De Messias”
Na een korte pauze ging het programma verder met het tweede werk: ”De Messias”. Ook dit werd kort ingeleid door de componist zelf, Kiko Argüello: ”God inspireerde mij tot het schrijven van ”De Messias”, een symfonisch gedicht voor piano, koor en orkest over het lijden en de passie van Christus, dat ik heb opgedragen aan de martelaren van deze tijd. We hopen dat het de harten van mensen zal raken en hen tot het Evangelie zal brengen, want door het martelaarschap kunnen we het Evangelie verkondigen via muziek… God heeft ervoor gekozen om in ons het beeld van zijn gekruisigde Zoon te weerspiegelen, want daartoe zijn wij geroepen: een lijdend lam te zijn, zoals de Messias. Alleen zo vervullen we onze missie in de wereld; alleen het Lam kan het ”beest” overwinnen.
Vervolgens presenteerde de componist de drie delen van het werk: ”Akedá”, ”Dochters van Jeruzalem” en ”De Messias, de Leeuw die zal overwinnen”. ”Akedá” is een Hebreeuws woord dat ”bind mij” betekent en voorkomt in de Targum Neofiti…, waaraan de woorden van een engel zijn toegevoegd: ”Kom en zie het geloof op aarde: een vader die zijn enige zoon offert, en de geliefde zoon die hem zijn hals toekeert”.. ”Ik heb deze tekst op muziek gezet; hij gaat over Isaak – een beeld van de nederigheid van Christus, die, hoewel Hij de Zoon van God was, Zichzelf vernederde en voor ons tot zonde werd” – op het moment dat hij tegen zijn vader zegt: ”Bind mij, bind mij stevig vast, opdat uw offer niet tevergeefs zal zijn”.
Bij de introductie van het tweede stuk, ”Dochters van Jeruzalem”, zei Kiko: ”Ik heb geprobeerd een passage uit het Lijdensverhaal volgens de heilige Lucas op muziek te zetten – de woorden die Christus tot de vrouwen sprak terwijl Hij het kruis droeg: ”Dochters van Jeruzalem, ween niet over Mij! Want als men dit doet met het groene hout, wat zal er dan met het dorre gebeuren? ”Verschrikkelijke woorden, zo herinnerde Kiko zich, ”en zo diepzinnig dat ze betekenis geven aan het Lijden – aan het lijden van Onze Heer om de zonde van de mensheid weg te nemen – en de volle omvang van het kwaad van de zonde onthullen. ”Vervolgens voegde Kiko eraan toe: ”Om het drama van dit Evangelie tot uitdrukking te brengen, heb ik me laten inspireren door de polyfone werken van de Spaanse renaissancecomponist Tomás Luis de Victoria. De tenoren en sopranen vertolken de tragedie die Christus op de Via Dolorosa doormaakt”.
Tot slot het derde deel: ”De Messias, een overwinnende leeuw”: ”Ik wilde, ”aldus de componist, ”een uitspraak op muziek zetten van een martelaar uit de vierde eeuw, Victorinus van Pettau – die de marteldood stierf onder keizer Diocletianus – en die deze poëtische woorden dichtte: ”De Messias, een overwinnende leeuw, werd een lam om te lijden. ”Ik heb een lied gecomponeerd op basis van deze woorden en daar een andere tekst aan toegevoegd van een geloofsbelijder, de heilige Quodvultdeus – een vijfde- eeuwse bisschop van Carthago – die zegt: ”Hij besteeg het kruis om bruidegom te zijn, om te sterven. En Hij liet zijn bloed na als bruidsschat voor zijn maagdelijke Bruid. ”Ik wilde deze twee uitspraken op muziek zetten omdat ik u dichter bij de cultuur van de eerste eeuwen wil brengen, bij de grote christenen en de martelaren, die zo belangrijk zijn”.
Kiko besloot alsvolgt: “Dit symfonisch gedicht is een liefdeslied. De Heer is verliefd op ieder mens; Hij heeft ons zozeer liefgehad dat Hij zijn leven gaf en zelfs zijn bloed voor ons vergoot. Dit gedicht vertelt het verhaal van Gods liefde voor ieder van ons: de strijd die Hij moest voeren om ons naar de hemel te brengen.”
Opnieuw was de uitvoering buitengewoon en ontroerend; het langdurige slotapplaus bracht het orkest ertoe enkele stukken als toegift te spelen – een genereus gebaar – en iedereen uit te nodigen om samen een moment deze avond te betrachten: de ambiance van de prachtig verlichte basiliek die het decor vormde voor orkest en koor, en de schitterende klokkentoren waar ieder naar keek en naar de hemel leidden – precies die hemel waarnaar Kiko’s woorden even daarvoor hadden verwezen.
Het symfonische werk in de Sferisterio in Macerata
Na afloop van dit symfonische evenement in Loreto reisden de productie en het volledige orkest naar de Sferisterio in Macerata, “een imposant openluchttheater in neoklassieke stijl, gebouwd tussen 1823 en 1829 en tegenwoordig de thuisbasis van het Macerata Opera Festival, een van de belangrijkste operafestivals van Italië.” Gezien het bijzondere karakter van het evenement stemden de stadsautoriteiten ermee in dit openluchttheater voor de avond ter beschikking te stellen. Daar zouden duizenden broeders en zusters uit de vele neocatechumenale gemeenschappen in de regio samenkomen rond de stichter van de Weg, om dit kostbare en intense moment van gemeenschap en viering te beleven.
Macerata, dat in 1952 tot “Stad van Maria” werd uitgeroepen vanwege de verering van de Maagd Maria, is de geboorteplaats van de grote Azië-missionaris Matteo Ricci. Hier wilde de toenmalige bisschop, Mgr. Tarcisio Carboni, in 1991 een diocesaan missionair seminarie „Redemptoris Mater“ oprichten om missionarissen op te leiden die, in de voetsporen van Matteo Ricci, het evangelie naar de landen in het Oosten zouden brengen. In dit seminarie – volledig ontworpen door Kiko Argüello, die samen met zijn medewerkers en schilders een groot complex creëerde voor de ontvangst en opleiding van priesterstudenten – zijn in de loop der jaren in totaal 110 priesters gewijd; twee derde van hen is inmiddels als missionaris werkzaam in diverse delen van Azië.
Bij aanvang van de bijeenkomst begroette de bisschop van Macerata, mgr. Marconi, de aanwezigen en opende hij de avond met een korte maar diepzinnige overweging over de ”Akedah”:
”De Akedah van Isaak was slechts een voorafschaduwing van de Akedah van Christus. Ook Christus – de onschuldige bij uitstek – liet zich binden door de banden van de dood; ja, Hij werd uit gehoorzaamheid aan de Vader aan het kruis genageld en stierf, ”waarna hij vervolgde: ”Dit is het Kerygma, het hart van de christelijke boodschap. En de waarheid ervan wordt beter met het hart dan met het verstand begrepen. Daarom hebben christenen er altijd over gesproken in de taal van het hart: via de kunst. Daarom heeft Kiko dat gedaan door middel van de taal van de schilderkunst, de architectuur en ook de muziek”.
Vervolgens begroette Kiko de bisschoppen en de aanwezige autoriteiten en gaf hij een korte inleiding op het symfonisch gedicht.
Don Ezechiele Pasotti
