Carmen Hernández

24 listopada 1930 † 19 lipca 2016 – Madryt

Carmen Hernández Barrera urodziła się w Ólvega (Soria, Hiszpania) 24 listopada 1930 r. jako córka Antonio Hernándeza Villara i Clementy Barrery Isla, piąta z dwunastu dzieci (trójka zmarła w wieku niemowlęcym), a 28 listopada została ochrzczona w kościele parafialnym Santa María la Mayor w Ólvega. W wieku trzech miesięcy przeniosła się wraz z rodziną do Tudeli, a na wakacje wracała do Ólvegi.

W latach 1935–1945 uczęszczał do Colegio de la Compañía de María w Tudeli. Jego rodzina, pochodząca ze skromnych warunków, dzięki przedsiębiorczości ojca stopniowo osiągnęła znaczący dobrobyt, aż w końcu w 1945 roku przeniosła się do Madrytu. Tam, w szkole Colegio Jesús-María, kontynuował naukę do 1948 roku.

Lata spędzone w Tudeli miały szczególne znaczenie w życiu Carmen. W tym miasteczku, tuż obok kolegium, w którym się uczyła, znajdowała się bowiem szkoła jezuitów „Św. Franciszka Ksawerego”, do której regularnie przybywali misjonarze z całego świata – z Indii, Japonii, Ameryki… – dzięki którym Pan rozbudził w niej powołanie do misji. Już od młodości czuła to powołanie, któremu chciała z pasją podążać, pomimo sprzeciwu rodziny; kilkakrotnie próbowała nawet uciec z domu, aby wyruszyć na misję, ale ojciec jej to uniemożliwił.

Studiowała i ukończyła studia chemiczne na Uniwersytecie Complutense w Madrycie, uzyskując znakomite wyniki. Następnie pracowała w różnych rodzinnych przedsiębiorstwach, aż w 1954 roku porzuciła obiecującą karierę, której pragnął dla niej ojciec, aby pójść za Chrystusem, wstępując do Instytutu Misjonarek Chrystusa Jezusa, niedawno założonego w Nawarrze.

W latach 1955–1956 odbyła rok nowicjatu w instytucie misyjnym w Javier, a 3 października złożyła śluby czasowe. W 1957 r. wstąpił do domu formacyjnego Misjonarek Chrystusa Jezusa w Walencji i rozpoczął studia z zakresu nauk świętych (teologii), które ukończył w 1960 r. pracą na temat „Konieczność modlitwy w myśli Piusza XII”, uzyskując ocenę końcową Summa cum laude. W Walencji ma okazję poznać biskupa Marcelino Olaechea y Loizaga; on, już jako arcybiskup Pampeluny, wspierał powstanie tego Instytutu Misyjnego, a teraz, w Walencji, pomaga Misjonarkom i będzie cennym przewodnikiem dla Carmen.

W latach 1960–1961 przebywała w Londynie, aby studiować i doskonalić znajomość języka angielskiego, przygotowując się w ten sposób do misji w Indiach, do której czuła się powołana. Jednak zimą 1961 roku telegram od przełożonej wzywa ją z powrotem do Hiszpanii, do Barcelony, gdzie przybywa w styczniu 1962 roku. Przełożone Instytutu, z powodu pewnych wewnętrznych nieporozumień, postanawiają, że Carmen i kilka jej towarzyszek muszą opuścić Instytut przed złożeniem ślubów wieczystych w październiku.

To załamanie się jej projektu misyjnego, które sprawia jej wiele cierpienia, zbiega się w czasie z poznaniem teologów przygotowujących odnowę liturgiczną, która realizuje się wraz z Soborem Watykańskim II: dzięki temu będzie mogła dostrzec sens swojego cierpienia w świetle Tajemnicy Paschalnej śmierci i zmartwychwstania Jezusa Chrystusa.

W Barcelonie poznaje ojca Pedro Farnésa, hiszpańskiego liturgistę, który prowadzi zajęcia z liturgii i jest bardzo związany z całym ruchem odnowy liturgicznej. Carmen uczęszcza na jego wykłady.

28 sierpnia 1962 roku Carmen musiała opuścić Instytut Misjonarek Chrystusa Jezusa. W świetle wykładów ojca Farnésa na temat Misterium Paschalnego przeżyła ten czas jako wezwanie Pana do ofiarowania swojego Izaaka, czyli powołania do misji, które odczuwała od młodości: to wydarzenie w jej życiu sprawi, że stanie się bardzo wrażliwa na to, co Sobór oferuje Kościołowi poprzez konstytucję Sacrosanctum Concilium, bogactwo, które Carmen przekaże Drodze poprzez swoje katechezy na temat Tajemnicy Paschalnej i Eucharystii.

Carmen wraz z innymi towarzyszkami, które opuściły Instytut Sióstr Misjonarek, zamieszkała w dzielnicy Antúnez, robotniczej dzielnicy Barcelony, i podjęła pracę w fabryce, mając nadzieję, że pewnego dnia będzie mogła głosić Jezusa Chrystusa robotnicom… Jednak ten dzień nigdy nie nadszedł, więc wraz z towarzyszkami postanowiły wyruszyć na misję wśród górników w Boliwii.

Zanim jednak wyruszyła na misję, idąc za przykładem wielu świętych, postanowiła udać się z pielgrzymką do Ziemi Świętej, podążając śladami Słowa Bożego: głosząc je w miejscach, gdzie się ono wypełniło. Tam w zaskakujący sposób otworzyły się przed nią Pisma i zrozumiała, że odnowa Kościoła wymaga powrotu do początków wspólnoty chrześcijańskiej oraz do żydowskich korzeni chrześcijaństwa. To egzystencjalne doświadczenie pozwoliło Carmen przyjąć z szczególną uwagą i bogactwem soborową konstytucję Dei Verbum, aby następnie przekazać ją wraz z Kiko w Drodze. 7 sierpnia tego roku, 1963, wyruszyła statkiem z Marsylii do Izraela.

5 stycznia 1964 roku, podczas wizyty papieża Pawła VI w Palestynie, Carmen była obecna podczas jego wizyty w Nazarecie. Tam poznała ojca Gauthier, założyciela zgromadzenia zakonnego „Towarzysze i Towarzyszki Jezusa Cieśli”: mężczyźni i kobiety mogą tam prowadzić wspólne życie zakonne. To otworzyło przed nią nowy sposób przeżywania życia zakonnego.

5 lipca 1964 roku Carmen wraca do Barcelony, mając nadzieję, że spotka tam swoje towarzyszki, ale te przebywają w Madrycie. 12 lipca udaje się do Madrytu, aby spotkać się z rodziną i towarzyszkami oraz przygotować się do misji w Boliwii. 15 lipca jej siostra, Pilar Hernández, opowiada jej o Kiko Argüello i o tym, co robi on na rzecz ubogich. We wrześniu nawiązuje kontakt z Kiko Argüello, który w listopadzie postanawia zamieszkać wśród mieszkańców baraków w Palomeras Altas i tam, w 1965 roku, powstaje mała wspólnota wśród ubogich. Carmen poznaje tę wspólnotę i jest zaskoczona, widząc, że ci ubodzy ludzie chcą poznać Jezusa Chrystusa. Carmen zaczyna uczęszczać do wspólnoty i postanawia zamieszkać w jej pobliżu.

28 sierpnia 1965 r. Gwardia Cywilna rozpoczęła rozbiórkę baraków w Palomeras, zaczynając od baraku Carmen. Kiko zdołał przekonać arcybiskupa Madrytu, Casimira Morcillo, aby przybył im z pomocą i wstrzymał rozbiórkę. Arcybiskup, który wcześniej pełnił funkcję sekretarza Soboru Watykańskiego II, spotyka się z powstałą tam wspólnotą, udziela jej błogosławieństwa i zachęca do przeniesienia tego doświadczenia do parafii w Madrycie. To wydarzenie pomaga Carmen podjąć decyzję, by nie wyjeżdżać do Boliwii, ale dołączyć do Kiko w dziele ewangelizacji. I właśnie tutaj, wśród ubogich z Palomeras, gdzie Carmen widzi narodziny „wspólnoty chrześcijańskiej”, rozjaśnia się przed nią inna konstytucja soborowa, Lumen Gentium, tajemnica Kościoła, który staje się obecny w historii poprzez wspólnotę braci i sióstr różniących się wiekiem, kulturą, pochodzeniem społecznym…

Zaskakujące jest to, jak życie Carmen i elementy, które je tworzą, są ściśle powiązane z konstytucjami soborowymi: Bóg przygotował ją do tego, by przyjąć treść tych tekstów (Misterium Paschalne, Słowo Boże, Kościół/wspólnota) poprzez wydarzenia z jej historii: odejście z Instytutu, pielgrzymka do Izraela śladami Słowa Bożego, wspólnota baraków), tak aby stały się one śladem i treścią katechezy, która wraz z Kiko ukształtowała formę chrześcijańskiej inicjacji, odzyskując i dostosowując do współczesności praktykę starożytnego katechumenatu, zgodnie z wymogami samego Soboru: „Należy przywrócić wielostopniowy katechumenat dorosłych… ,przeznaczony na odpowiednią formację…” (SC 64). To właśnie „trójnóg” – Słowo, Liturgia, Wspólnota – stanowi fundament Drogi Neokatechumenalnej.

W 1966 roku Kiko i Carmen rozpoczęli głoszenie katechez w jednej z parafii w Madrycie, a w 1967 roku w San Frontis (Zamora). 26 marca odprawili pierwszą Wigilię Paschalną w Fuentes (Segowia). W listopadzie rozpoczęli katechezy w Ávili i spotkali księdza Dino Torreggianiego, który zaprosił ich do Rzymu.

W czerwcu 1968 roku Kiko i Carmen wyjeżdżają do Rzymu. Kiko zamieszkuje w dzielnicy Borghetto Latino, a Carmen u sióstr św. Brygidy. Ksiądz Dino zabiera ich do sanktuarium w Pompejach, aby powierzyć ich dzieło opiece Matki Bożej. Odwiedzają kilku proboszczów w Rzymie, którzy nie wykazują żadnego zainteresowania, a dzięki kilku młodym ludziom pracującym wśród mieszkańców baraków w Borghetto nawiązują kontakt z ich parafią Świętych Męczenników Kanadyjskich. W towarzystwie o. Francesco Cuppiniego z Bolonii, jako prezbitera ekipy, między wrześniem a listopadem 1968 roku prowadzą katechezy i powstaje pierwsza wspólnota Świętych Męczenników Kanadyjskich w Rzymie.

Pod koniec listopada są w Lizbonie, w parafii Penha de França, gdzie prowadzą pierwsze katechezy w Portugalii. Następnie kontynuują niestrudzoną pracę ewangelizacyjną w Hiszpanii, we Włoszech i we Francji.

W lipcu 1971 roku ks. Francesco Cuppini wraca do swojej diecezji w Bolonii, a młody ksiądz z Avili, Jesús Blázquez, zastępuje go jako prezbiter ekipy w Hiszpanii. Ojciec Mario Pezzi zostaje zaproszony do towarzyszenia Kiko i Carmen podczas okresów ewangelizacji we Włoszech, aż do 1982 roku, kiedy to zostaje powołany na członka ekipy odpowiedzialnej za Drogę Neokatechumenalną. Tę funkcję pełni do dziś.

Wiele wydarzeń z życia Carmen splata się z rozwojem i samą historią Drogi.

Carmen zależało wyłącznie na wypełnianiu woli Bożej, a to dawało jej tę wolność ducha i odwagę, które są cechą charakterystyczną wielkich postaci w Kościele. Obdarzona była niezwykłą inteligencją i pracowitością oraz otrzymała naukowe i teologiczne wykształcenie, które okazało się opatrznościowe dla misji, do której Pan powołał ją wraz z Kiko Argūello: Drogi Neokatechumenalnej. Była badaczką Pisma Świętego, Kościoła pierwotnego, początków chrześcijaństwa, żydowskich korzeni chrześcijaństwa oraz tradycji narodu żydowskiego; w swoich katechezach potrafiła mistrzowsko łączyć Stary i Nowy Testament; była również wielką znawczynią historii i nauczania Kościoła; entuzjastką Soboru Watykańskiego II, zwłaszcza Lumen Gentium, Dei Verbum i Sacrosanctum Concilium, wraz z ponownym odkryciem Misterium Paschalnego: konstytucji soborowych, które stanowią podstawę odnowy, jaką Droga, jako itinerarium chrześcijańskiej inicjacji, wnosi do Kościoła.

Carmen naprawdę przemierzyła świat, głosząc Ewangelię, przyczyniając się wraz z Kiko Argüello do wzbudzenia setek powołań do kapłaństwa, życia zakonnego i misyjnego, angażując w to całe rodziny. Głosiła Ewangelię przed tysiącami młodych ludzi, którzy z entuzjazmem ją witali, ponieważ zawsze miała dla nich prawdziwe i radykalne słowo, nie bojąc się płynąć pod prąd. Odważnie mówiła o aborcji, o wartości macierzyństwa, o fałszywym feminizmie, o niszczeniu rodziny…, ale przede wszystkim o miłości Boga objawionej w Jezusie Chrystusie, w którym zawsze była zakochana, co przejawia się w jej głoszeniu i osobistych pismach. Utrzymywała szczególną więź przyjaźni ze św. Janem Pawłem II. Wielka miłość, jaką żywiła do papieży i Kościoła, a przede wszystkim głębia i oryginalność jej katechezy sprawiają, że Carmen Hernández można uznać za jedną z najważniejszych kobiet Kościoła katolickiego XX wieku.

16 maja 2015 r. wraz z Kiko otrzymała tytuł doktora Honoris Causa w dziedzinie teologii na Catholic University of America (CUA). Uniwersytet chciał przyznać ten doktorat za ich oddanie ubogim, które doprowadziło wielu z nich do jedności z Chrystusem w wierze katolickiej. Carmen należy się uznanie za jej nieoceniony wkład w tworzenie teologiczno-katechetycznej syntezy Drogi Neokatechumenalnej: jej głęboka wiedza na temat Pisma Świętego i świata żydowskiego, jej kontakt z całym odnowieniem soborowym, zwłaszcza poprzez ojca Farnésa, jej wiedza na temat starożytnego katechumenatu i historii Kościoła umożliwiły, wraz z Kiko, itinerarium inicjacji chrześcijańskiej w dzisiejszym Kościele.

Osobiste zapiski opublikowane po jej śmierci, zaczerpnięte z jej dzienników, ukazały nam Carmen dotkniętą wielkimi cierpieniami duchowymi, która często przeżywała „ciemną noc” pomiędzy niezliczonymi podróżami a nieustanną działalnością misyjną. Do tych cierpień, począwszy od upadku w katedrze w Seulu (2010 r.), dołączyły jeszcze inne, trwające aż do jej śmierci. Mimo to, wraz z Kiko i ojcem Mario, do samego końca nie porzuciła ewangelizacji. Jej ostatnią była podróż do jej ukochanej Ziemi Świętej, cztery miesiące przed śmiercią, aby towarzyszyć Kiko podczas spotkania biskupów w Domus Galileaea (Izrael) w Wielkim Tygodniu 2016 roku.

19 lipca 2016 r. o godz. 16.45 Carmen Hernández została powołana przed oblicze Boga w wieku 85 lat, a 21 lipca odbyły się uroczyste pogrzeb w katedrze Almudena, którym przewodniczył ówczesny arcybiskup Madrytu, kard. Carlos Osoro, w towarzystwie kardynałów Stanisława Rylko, Antonio María Rouco, Ricardo Blázquez, Carlos Amigo oraz Nuncjusza Apostolskiego w Hiszpanii, ks. Renzo Fratini, który odczytał przesłanie papieża Franciszka: „Z wzruszeniem przyjąłem wiadomość o śmierci pani Carmen Hernández, po długim życiu naznaczonym miłością do Jezusa Chrystusa i wielkim entuzjazmem misyjnym… Dziękuję Bogu za świadectwo tej kobiety, ożywionej szczerą miłością do Kościoła, która oddała swoje życie dla głoszenia Dobrej Nowiny…”. W swoim przemówieniu o. Mario skomentował: „Historycy zgłębią ten fakt: założenie rzeczywistości kościelnej zrealizowane przez mężczyznę i kobietę, którzy nieustannie współpracowali ze sobą”, i to przez ponad 50 lat. Rabin Rosenbaum w swoim liście kondolencyjnym z okazji śmierci Carmen napisał: „Carmen była «tsaddiqah», świętą i sprawiedliwą kobietą, kobietą o proroczej wizji i bezgranicznej miłości do dzieci Bożych. Miałem zaszczyt ją poznać i wspólnie doświadczyć „Ruah haqqodesh”, ducha świętości, który posiadała w wyjątkowy sposób”. Słowa te nie są zaskoczeniem, ponieważ Carmen, odkąd w 1963 roku miała okazję odwiedzić Izrael, darzyła Ziemię Świętą wielką miłością i z pasją przekazywała ją braciom z Drogi. Pogrzeb Carmen uświetniły uroczystości, które odbyły się w wielu katedrach i kościołach na całym świecie.

Jej ciało spoczywa w krypcie w ogrodzie seminarium Redemptoris Mater w Madrycie i odwiedzają je tysiące ludzi z całego świata, a co roku, 19 lipca, w rocznicę jego odejścia do nieba, w wielu parafiach i diecezjach na całym świecie gromadzą się tysiące braci, by wspólnie modlić się.

4 grudnia 2022 r. ówczesny arcybiskup Madrytu, kard. Carlos Osoro, w obecności 50 biskupów, otworzył fazę diecezjalną procesu beatyfikacyjnego i kanonizacyjnego Carmen Hernández, ogłaszając ją „Sługą Bożą”, a 2 czerwca 2026 r. kard. José Cobo Cano, obecny arcybiskup Madrytu, ogłosi zakończenie fazy diecezjalnej i przekaże wszystkie dokumenty do Dykasterii ds. Spraw Świętych w Rzymie.

W ciągu tych 10 lat jej grób odwiedziło ponad 120 tysięcy braci z ponad 100 krajów świata. W procesie kanonizacyjnym odnotowano już ponad 15 000 łask oraz 60 000 próśb o wstawiennictwo. Ludzie z pięciu kontynentów zwracają się do niej o pomoc w najróżniejszych sytuacjach.

Hołdy ku czci Carmen Hernández

Wyróżnienie przyznane przez izraelskie Ministerstwo Turystyki jako wyraz wdzięczności i przyjaźni (Jerozolima 2004).

27 maja 2018 r. Kiko Argüello zaprezentował symfonię „Cierpienie niewinnych” – symfoniczno-katechetyczną celebrację w konkatedrze w Soria, zorganizowaną ku czci Carmen Hernández. Spotkaniu przewodniczył biskup, a uczestniczyły w nim władze cywilne.

W niektórych miastach poświęcono jej imię place i ulice: trzy we Włoszech, jedną w Albanii i kolejną w Brazylii. W Tudeli (Navarra) w 2023 roku umieszczono „tablicę pamiątkową” w mieście, w którym Carmen spędziła większość swojego dzieciństwa, a kolejną, w 2024 roku, w Kolegium Kościoła „Compagnia di Maria (Towarzystwo Marii) ”, gdzie spędziła lata nauki.

W 2024 roku w Jerozolimie otwarto „Domus Betaniae”, ośrodek studiów dla prezbiterów: ze względu na miłość, jaką Carmen darzyła Ziemię Świętą, dom ten został otwarty na Paschę i oddany pod patronat Sługi Bożej Carmen Hernandez.

Wydane książki

– Carmen Hernández Barrera, Dzienniki – 1979-1981, edycję przygotowali J. Sotil i E. Pasotti, Lublin 2020 (po włosku, hiszpańsku, francusku, angielski, polski, portugalski, chorwacki, koreański, węgierski i rosyjski).

– Carmen Hernández Barrera, La necessità della preghiera nel pensiero di Pio XII (tł. Potrzeba modlitwy w myśli Piusa XII), edycję przygotowali R. Orozco i A. Carrascosa, Chirico, Neapol 2024 (po włosku, hiszpańsku, portugalsku i polsku)

– Aquilino Cayuela, Carmen Hernández – Noty biograficzne, Św. Paweł, Częstochowa 2023 (po włosku, hiszpańsku, francusku, angielsku, niemiecku, holendersku, polsku, portugalski, chorwacki i rosyjski)

– Giorgio Ricci, Simboli giudeo-cristiani tra scienza e fede – Riflessioni con Carmen Hernandez (Symbole judeo-chrześcijańskie między wiedzą a wiarą), Chirico, Napoli 2021 (po włosku, hiszpańsku i angielsku).

– Francesco G. Voltaggio – Paolo Alfieri, Sono in te tutte le mie fonti – La Serva di Dio Carmen Hernández in Terra Santa (W tobie są wszystkie moje źródła – Sługa Boża Carmen Hernández w Ziemi Świętej), Chirico, Napoli 2023

– Carmen Hernández Saldaña, Sorianas en la historia, Soria Edita 2023 (z rozdziałem poświęconym Służebnicy Bożej Carmen Hernández Barrera).

– Gianfranco Santini, Un Santo per amico – Sette racconti (Święty dla przyjaciela – Siedem opowieści), Tau editrice, Todi (Perugia) 2024.

– Josefina Ramón Berná, Cuore indiviso – Missione e verginità in Carmen Hernández (Serce Niepodzielone – Misja i dziewictwo według Carmen Hernández), San Paolo, Mediolan 2025 (po hiszpańsku, włosku, portugalsku, francusku, angielsku, niemiecku, holendersku, polsku, chińsku, czesku, rumuńsku, szwedzku).

Charlie Metola – Isabel Banderas, Sługa Boża Carmen Hernandez – Jej życie i misja w 50 pytaniach, do użytku wewnętrznego wspólnot Neokatechumenalnych 2025 (po hiszpańsku, włosku, portugalsku, polsku, angielsku i niemiecku).

– José Casas – Jorge Borrel. Luz y tinieblas, Bendecid al Senor (Światła i ciemności, błogosławcie Pana), Descléè De Brower, Bilbao 2026.